السيد جعفر مرتضى العاملي (مترجم: اسلامى)
180
حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى)
رسم الخط مصحف باشد آن قرائت جايز است . اگر چه ريشه و مادهاى نداشته باشد . . . « 1 » وى زياد پايبند روايات مربوط به قرائات نبود و براى خود قرائتى را انتخاب مىكرد كه با سياق آيه مناسبت - از نظر خودش - داشت . مثلا مىخواند : « خلصوا نجبا » - با ، باء - نتيجهء كار وى آن شد كه فقها بر او شوريدند و امير او را محاكمه كرد . وى از دفاع كردن بازماند و درمانده گشت لذا او را توبه دادند . . . « 2 » » . 3 - ابن شنبوذ : دربارهء وى گفتهاند : آنچه را به نظرش صحيح مىآمد همان را مىخواند اگر چه خلاف رسم الخط مصاحف عثمانى بود . اين كار وى را تخطئه كردند تا آنجا كه وزير وقت ؛ ابن مقله ، مجلسى را براى توبه دادن وى تشكيل داد و به وى تازيانههايى زدند تا آن كه قهرا توبه خود را اظهار كرد « 3 » . « قاضى عياض » در اين باره مىگويد : « فقهاى بغداد بر توبه دادن ابن شنبوذ مقرى - يكى از بزرگان مقرى متصدى قرائت با ابن مجاهد - به خاطر قرائت شاذ وى كه موافق مصحف نبود اتفاق نظر حاصل كردند . در مجلس وزير وقت ؛ ابو على ابن مقله ، ابن شنبوذ عليه خود اعتراف نمود و اعترافات وى را نوشتند . اين قضيه در سال 323 هجرى اتفاق افتاد . و از جمله كسانى كه عليه وى فتوا دادند ابو بكر ابهرى و ديگران بودند « 4 » » در اين باره به نوشتههاى ابن خلكان ، تلمسانى ، ملا على قارى و ديگران رجوع كنيد « 5 » . خطيب و ابن جوزى مىگويند : « ماجراى مردى معروف به ابن شنبوذ در بغداد
--> ( 1 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 40 . به نقل از : بغية الوعاة ، ص 36 . و به نقل از : معرفة القراء الكبار ، ج 1 ، ص 246 . و القراءات القرآنية ، تاريخ و تعريف ، ص 51 . به نقل از : تاريخ القرآن شاهين ، ص 207 . ( 2 ) النشر في القراءات العشر ، ج 1 ، ص 17 . و التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 35 . به نقل از : النشر ، و به نقل از : معرفة القراء الكبار ، ج 1 ، ص 246 - 249 . ( 3 ) التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 31 به نقل از : طبقات القراء ، ج 2 ، ص 52 . و النشر ، ج 1 ، ص 16 ، 35 و 43 ، به اين قضيه اشاره مىكند . ( 4 ) الشفاء ، ج 2 ، ص 306 و 307 و رك : النشر ، ج 1 ، ص 40 . ( 5 ) رك : وفيات الاعيان ، ج 4 ص 399 - 301 . شرح الشفاء ملا على قارى ، ج 2 ، ص 316 . المنتظم ، ج 6 ، ص 275 و 308 . تاريخ ابن الوردى ، ج 1 ، ص 376 . صلة تاريخ طبرى ، ص 291 . النجوم الزاهرة ، ج 3 ، ص 248 و 249 . البداية و النهاية ، ج 11 ، ص 181 و 194 و 195 شذرات الذهب ، ج 2 ، ص 313 ، 314 و 297 و تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 280 و 281 .